جديدترين قربانی هويتدزدی در ايران، شادی صدر، فعال حقوق زنان، است. ظاهرا يک خرابکار (که ممکن است انگيزهای سياسی هم داشته باشد) آدرسی قلابی شبيه به آدرس او در ياهو ساخته و با آن به ديگران نامه میداده و سوال میکرده. آنها هم معصومانه به او جواب میدادند، بدون اينکه به نوع نوشتن متفاوت شادی صدر و آدرسی که ايميل را از آن میگيرند دقت کنند.
اين نوع هويت دزدی که قصد کلاهبرداری مالی ندارد، شايد بدترين نوع هويت دزدی است. برای اينکه سعی میکند آبرو و اعتبار يک نفر را در بين دوستان و آشنايانش که به او اعتماد دارند از بين ببرد، نه اينکه بخواهد در افکار عمومی او را بدنام کند.
از وقتی وبلاگها در ايران رايج شدهاند، هويتدزدی بسيار راحتتر میتواند انجام شود. به اين شکل که هر کسی میتواند به اسم فرد ديگری، بدون اينکه روح او هم خبر داشته باشد، وبلاگی درست کند و شبيه به او بنويسد و کمکم خودش را جای فرد اصلی جا بزند، با خوانندگانش مبادلهی ايميل کند و شبيه به آن.
چيز ديگری که شايع است اين است که خرابکارها (که واقعا هم لازم نيست برای چنين کار سادهای تخصصهای خرابکارانه داشته باشند)، در جاهای گوناگون به نام افراد ديگر، نظر میدهند.
برای هر سه نوع اين هويت دزدی راههايی هست، ولی هيچکدام بطور مطلق نمیتوانند مشکل را حل کنند. در نتيجه موثرترين روش برای مقابله با آن، اين است که کاربران عمومی اينترنت را از اين ماجرا آگاه کرد و به آنها توجه داد که هميشه به آدرس ايميلی که به آن جواب میدهند، به لحن و سبک نوشتاری فرد اصلی و فرد قلابی، و به نشانههای ديگر دقت کنند تا قربانی اين جور دزدیهای جديد نشوند.
مثلا اگر ايميلی از طرف يک فرد شناختهشده میگيريد، آدرس ايميل را اول دقت کنيد. آيا چيز غير طبيعیای در آن نمیبينيد؟ آيا محتوای نامه و زمان و شکل فرستاده شدن آن برايتان عجيب نيست؟ اگر شک داريد، بهترين راه آن است که به شکل ديگری يا با آدرس ديگری که از فرد اصلی داريد با او تماس بگيريد و مطمئن شويد که نامه از طرف اوست.
همينطور اگر وبلاگی را به نام فرد شناختهشدهای ديديد، کمی دربارهی آن پرس و جو کنيد و اگر به فرد اصلی دسترسی داريد حتما به او اين مساله را خبر دهيد. وگرنه به مسوولان سرويسدهنده خبر دهيد و شکتان را به انها منتقل کنيد.
اما دربارهي نظرهای پايین مطالب در وبلاگها يا کامنتها، بر اساس تجربهی شخصی، بهترين راه آن است که افراد شناختهشده در هيچ جايی به اسم خودشان نظر نگذارند و اين را هم بطور مرتب اعلام کنند. وظيفهی صاحبان وبلاگهايی که نظرها را گرفتهاند نیز آن است که بعد از اطمينان از هويت دزدی، نظرهای قلابی را پاک کنند و دربارهی آن برای خوانندگانشان توضيح بدهند.
متاسفانه روشهای فنی برای جلوگيری از هويت دزدی (مانند رمزگزاری، امضای ديجيتال) به دلیل پيچيده و دشوار بودنشان هنوز همهگير نشدهاند. ولی شايد موثرترين راه برای مبارزه با هويتدزدی ايميلی، لااقل از طرف افراد شناختهشده، همين جور راهها باشند.
برای آگاهی بيشتر:
- امضای ديجيتال چيست
- امضای ديجيتال چطور کار میکند
- فهرست ياهو از وبسايتهای مربوط به امنيت در اينترنت
- PGP و انواع گوناگون چيست و به چه درد میخورد
- دريافت نرمافزار PGP