مستند کوتاه PBS را دربارهی ايران بهنام Iran Uncovered ديدم. بجز اينکه بسياری از منابع و اطلاعاتی که در فيلم ارایه میکرد مبهم، نادرست و اغزاقشده بود، کل فيلم دچار يک بيماری شايع بين روزنامهگارانی بود که بيشتر دنبال شهرتاند تا حقيقت. آنها حاضرند برای اينکه کار خودشان را مهمتر و خطری را که کردهاند بزرگتر نشان دهند، در حقيقت دست ببرند. اين مشکل را تقريبا تمام مستندها و فيلمهای خبری رسانههای آمريکا و اروپا بجز البته بی.بی.سی دارند و نتيجهاش بسيار برای ما که از طرفی مخالف تندروهای دستراستی ايرانيم و از طرف ديگر با برخورد انقلابی برای تغيير سياسی در ايران مخالفيم، دردناک است.
مهمترين اشکال مستند خانم کوکان، روايت يا Narrative آن است که بيشتر سعی میکند بيننده را احساساتی و متاثر کند تا اينکه آگاهش کند و به او دربارهی واقعيت موجود در ايران بصيرت يا Insight بدهد. تمايل خانم کوکان برای بزرگ نشان دادن خطری که به جان خريده است، دقيقا در شکلی که قهرمانهای بیباک فيلمش را نشان میدهد ادامه پيدا میکند: دانشجويی که با موهای بلند و چشمهای سبز به مادرش، و البته برای دوربين خيلی بلند و شمرده، توضيح میدهد که برای او ناراحتی نکند، حتی اگر اعدامش کردند--چيزی درحد بازيگران سرايلهای خانوادگی بعد از ظهرهای ايران. آقای ديگری بهنام ارژنگ که معلوم نيست چطور اين همه راجع به جزييات دستگيری زهرا کاظمی میداند و وقتی با چنين «رژيم بیرحم و فاشيستی» طرف است، چرا حاضر شده بدون مخفی کردن صورت و هويتش چنين چيزهايی را برای خبرنگار خارجی توضيح دهد.
فيلم بيشتر سعی میکند از ايران تصويری مانند کرهی شمالی نشان دهد: جايی که هيچکس جرات حرف زدن دربارهی سران رژيم را ندارد، پليسش همه چيز را میداند، و هيچ اختلافی هم بين اجزای ساختار قدرت آن نيست.
ولی ايران واقعی با اين تصوير نادرستی که PBS به کمک Channel 4 بريتانيا به خورد بيننده میدهد فرق دارد. ايران سوييس خاورميانه نيست، ولی از بيشتر کشورهای منطقه به دموکراسی نزديکتر است. کار ما چقدر سخت است که به عنوان مخالفان رفتار بخش کوچک --ولی قدرتمند-- از حکومت (و نه دشمنان شخصی آنها) بايد نه از اين طرف بيفتيم و نه از آن طرف.
تنها چاره اين است که صدايمان را به زبانی که دنيا میشنود (الان يعنی انگليسی) بلند کنيم و نگذاريم آدمهای جاهطلب و دروغگويی مثل اغلب گروههای در ظاهر دانشجويی که در خارج از ايران توسط دستراستیترين سياستمداران اروپايی و آمريکايی شديدا حمايت میشوند بجای ما حرف بزنند.
اگر میخواهيد به فارسی نظر بدهيد همينجا بن>یسيد. ولی نظرانگليسیتان را لطفا در پايين مطلب مربوط به آن در ايرانفيلتر بنويسيد تا برای خارجیها قابل دسترستر باشد.
تکميل:
- فيلم کامل مستند از هفتهی ديگر در همان صفحهی مربوط به فيلم در وبسايت پی.بی.اس پخش میشود.