کسانی که در ایران از فرط ناامیدی و در خارج از فرط سادهانگاری، فکر میکنند جورج بوش بیشتر به نفع ایران است تا جان کری باید از خود سوال کنند که در نهایت چه میخواهند. ایا میخواهند رژيم کنونی ایران ساقط شود حتی به قیمت اینکه روند کند دموکراسی و عقلانیت دوباره مثل کودتای ۲۸ مرداد، متوقف شود؛ یا اینکه برایشان حرکت به سمت دموکراسی از هر چیز مهمتر است.
نباید فراموش کنیم که کودتای ۲۸ مرداد، با وجود فشار زیاد حز محافاظهکار بریتانیا (به رهبری چرچیل) تا وقتی که دموکراتها در آمریکا سر کار بودند (به رهبری ترومن) هرگز به مرحلهی عمل نرسید و تنها پس از انتخابات ریاست جمهوری و پیروزی آیزنهاور جمهوریخواه بود که آمریکا برای ساقط کردن مصدق دنبال بریتانیا افتاد. نمونهی دیگر اینکه اگر فشارهای دولت دموکرات کارتر روی شاه ایران نبود، امکان نداشت انقلاب ایران -- که در هر صورت در مقایسه با سیستم پادشاهی به دموکراسی چند قدم نزدیکتر است -- به این زودیها شکل بگیرد. یا حتی شاید بشود ظهور اصلاحطلبان و خاتمی را هم بطور غیر مستقیم به دوران دموکراتها در زمان کلینتون نسبت داد.
به نظرم حتی میشود با بررسی دقیق تاریخی نتیجه گرفت که هر وقت دموکراتها در آمریکا سر کار بودهاند، استبداد در ایران ضعیف تر بوده است تا زمانی که جمهوریخواهان کاخ سفید را در دست داشتهاند. هرچند که نتیجهگیری سادهای نیست و برای اثباتش باید کلی اوضاع سیاسی ایران و آمریکا را در پنجاه سال اخیر مقاییسه کرد. ولی به هر حال میتواند یگ فرضیه باشد.
کسی کتاب یا مقالهای سراغ ندارد که این مقایسه را کرده باشد؟