چند نکتهی کمتر شنیده شده دربارهی کودتای ۲۸ مرداد که منجر به سقوط دولت مصدق شد:
- طرح سرنگون کردن مصدق تا زمانی که وینستون چرچیل (از حزب محافظهکار بریتانیا) به نخستوزیری نرسیده بود، در دولت انگلیس طرفداران زیادی نداشت و فقط شرکت انگلو-ایرانیین بود که با تمام قدرت این طرح را دنبال میکرد.
- وزیر کشور انگلیس و تعدادی دیگر از مقامات بلندپایهی بریتانیا مخالف رفتار نژادپرستانه و امپراطورمابانهی شرکت انگلو-ایرانین بودهاند.
- در مطبوعات بریتانیا مطالبی سرزنش آمیز دربارهی فعالیت و نوع رفتار شرکت انگلو-ایرانین چاپ شده بود.
- رییسجمهور آمریکا، هری ترومن (از حزب دموکرات آمریکا) تا زمانی که سر کار بود، هرگز زیر بار فشارهای بریتانیا برای همکاری در سرنگون کردن مصدق نرفت و تا آخرین لحظه سعی میکرد مساله را به شکل دیپلماتیک حل کند.
- مطبوعات آمریکا به دفعات در حمایت از موضع ایران و با حسی همدلانه مقاله و حتی سرمقاله نوشتهاند.
- دولت محافظهکار چرچبل، توسط عامل ایرانیاش، شبکهای بزرگ از روزنامهنگاران، روحانیان، اوباش، و دیگر گروههای تاثیرگذار را حقوق میداد تا فضا را علیه مصدق تنگ کنند.
- رییس سی.آی.ای در ایران تا چند هفته قبل از کودتا، به شدت مخالفت با آن میکرد. تا جایی که رییس تازه وارد سی.آی.ای مجبور به تغییر او شد.
- آيتاله کاشانی روز قبل از کودتا ده هزار دلار پول نقد از طرف فرماندهی کودتا کرمیت روزولت قبول کرده بود.
- کاشانی، موقعی که پس از کودتا شاه به تهران بر میگردد، ضبح ساعت پنج صبح، به همراه تعدادی از برنامهریزان و عوامل اجرایی کودتا از شاه استقبال میکند.
جزییاتش را در کتاب همهی مردان شاه بخوانید. البته بعید میدانم مثلا ماجرای پول گرفتن کاشانی در آن آمده باشد. برای همین میتوانید در آمازون آن را جستجو کنید و جملههای سانسور شده را پیدا کنید.
تکمیل: مطالبی را قبلا دربارهی کودتای ۲۸ مرداد و کتاب همهی مردان شاه نوشته بودم در پایین میآورم:
- چرا خاتمی برخلاف مصدق از چشم مردم افتاد
- مصدق در نیویورک
- يادداشتهايی دربارهی همهی مردان شاه