ببینید. در ایران نمیشود مثل فرانسه فعالیت سیاسی کرد. باید زرنگ بود و خلاقیت داشت. همانطور که رژیم ایران زرنگ است و برای سرکوب از روشهای به شدت خلاقانه استفاده میکند.
یکبار پیشنهاد کرده بودم که بهترین راه برای اینکه دخترهای جوان در تهران بتوانند به ورزشگاه بروند این است که قبلش بروند پیش علی لاریجانی و بگویند اگر در استادیوم راهشان دهند حاضرند با دست گرفتن پلاکارد و شاید هم چند شعار از برنامهی اتمی ایران جلوی چشم خبرنگاران خارجی دفاع کنند.
این به نظر من یک استراتژی موثر در زمان حکومت یکدست است که میتواند در تمام حوزهها کاربرد داشته باشد. بخصوص مسایلی که حکومت به آسانی نمیپذیرد.
مثلا برای تجمع اخیر زنان برای اعتراض به تبعیض جنسیتی هم میشد همین کار را کرد و هنوز هم میشود. کافی است چند تا از چادریهایشان را جلو میانداختند و میگفتند که میخواهند برای دفاع از «حقوق مسلم کشور» جمع شوند و جلوی خبرگاران خارجی دفاع کنند. ولی بعد در عمل آن را تبدیل میکردند به تحمعی بزرگ در اعتراض به تبیعض جنسیتی.
میدانم که این کار از نظر اخلاقی کمی قابل بحث است. ولی مگر همهی ما همیشه از اصولمان بخاطر منافعب بزرگتر نگذشتهایم؟ مگر کسانی که با حجاب اجباری مخالفتاند هر روز روسری و مقنعه سرشان نمیکنند تا بتوانند سر کار یا به دانشگاه بروند؟ یا مگر ما در انتخابات نه چندان عادلانه شرکت نمیکنیم تا بتوانیم نامزدی را که کمتر بد است انتخاب کنیم تا سیستم را به سمت بهتری تغییر دهیم؟
دورویی موقعی بد است که برای یک نفع صرفا شخصی باشد، نه موقعی که برای یک مصلحت بزرگتر جمعی است. در این صورت دیگر اسمش دورویی نیست. زرنگی است و اتفاقا روشی است که فقط در کشورهای پیچیدهای مثل ایران کار میکند که همهی مرزها و محدودیتها به عمد مبهم گذاشته شده تا هزینهی اعمال آنها پایین باشد.
الان زمان خلاقیت در سیاست است. با روشهای عادی نمیتوان چیزی را عوض کرد. ما با حریفی پیشیده و بسیار هوشمند طرفیم.